độc trời

Trời nồm ẩm thế này thật là độc trời, trẻ con và người già dễ ốm lắm.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Chỉ thời tiết có hại cho sức khỏe, gây bệnh tật: "Độc trời" dùng để miêu tả thời tiết xấu, khắc nghiệt, tạo điều kiện cho mầm bệnh phát triển và dễ khiến con người bị ốm.
   • Chỉ sự khắc nghiệt, bất lợi của thời tiết một cách chung chung: Có thể dùng để nói về kiểu thời tiết gây khó chịu, trở ngại cho sinh hoạt.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Trời nồm ẩm thế này thật là độc trời, trẻ con và người già dễ ốm lắm.
  • Mấy hôm nay độc trời quá, người nào cũng thấy mệt mỏi, uể oải.
  • Kiểu thời tiết giao mùa, nắng mưa thất thường thường rất độc trời.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Trời đang độc": Cách nói tắt, nhấn mạnh thời tiết hiện tại đang rất có hại.
  • Ra đường nhớ đeo khẩu trang vào, trời đang độc đấy.
• Dùng trong các lời than phiền, cảm thán về thời tiết:
  • Độc trời thật! Sáng nắng, chiều đã mưa rồi.

Biến thể và từ gần giống

• Thời tiết khắc nghiệt: Cụm từ mang tính trang trọng hơn, chỉ chung các hiện tượng thời tiết cực đoan (nắng nóng, rét đậm, bão lũ...).
• Thời tiết xấu: Cách nói phổ biến, chỉ chung thời tiết không thuận lợi.
• Trái gió trở trời: Thành ngữ chỉ thời điểm thời tiết thay đổi dễ gây ra hoặc làm tái phát bệnh, đặc biệt là ở người già.

Từ đồng nghĩa

• Trở trời: (thông tục) Chỉ thời tiết chuyển biến xấu, thường đi kèm với cảm giác đau nhức cơ thể.
• Ác nghiệt: (từ Hán Việt, ít dùng trong văn nói) Chỉ sự khắc nghiệt, dữ dội.

Lưu ý sử dụng

• Từ "độc trời" chủ yếu được sử dụng trong văn nói hàng ngày, mang tính chất khẩu ngữ, dân gian.
• Thường dùng để than phiền hoặc cảnh báo về ảnh hưởng sức khỏe của thời tiết, hơn là để mô tả khách quan một hiện tượng khí tượng.